VNSG Magazine Juni 2016 - page 5

5
Werkgelegenheid scheppen is één van de taken van een
regering. Net als innovatie stimuleren. Die twee zaken zijn
per definitie tegenstrijdig omdat innovaties nu eenmaal
banen overbodig maken. Maar tegenstrijdigheid en politiek
gaan vaak samen. Banen zijn vluchtige dingen. Vroeger was
je heraut, oliemolenaar, stadsomroeper of barbier. Nu ben
je webdesigner, community manager, governance officer
of crowdfund manager. En straks
misschien VR experience designer,
bio-architect, knowledge officer of AI-
tester. Als je dan tenminste nog een
baan hebt. Want innovatie dendert
gewoon door.
Door de eeuwen heen is er altijd een
zekerevenwichttussenhetaantalbanen
en arbeidskrachten geweest. Maar de
golven van de conjunctuur willen nog
wel eens roet in het eten gooien. En
van volledige werkgelegenheid was
nooit sprake en die zal er ook nooit
zijn. Met enige regelmaat waren er
conjunctuur-schokken.
Bijvoorbeeld
door de opkomst van machines die
plotseling veel menselijke arbeid
overbodig maakten. Stoommachines,
verbrandingsmotoren
en
elektro-
motoren hebben een hoop banen gekost maar brachten
ook meer welvaart. De opkomst van de computer was ook
zo’n schok. En een keerpunt. Deze keer geen alternatief
voor fysieke arbeid. Nee, computers waren de voorbode
van een tijdperk waarin de ‘aanval’ op intellectuele arbeid
werd ingezet.
Computers staan nog meer dan machines op gespannen
voet met werkgelegenheid. Met ICT wil je zo veel mogelijk
zaken sneller, beter, makkelijker en goedkoper doen en dat
kost nu eenmaal banen. Er zat voor werknemers niets anders
op dan vluchten naar werk dat niet door een computer kon
worden uitgevoerd. En dat brengt ons bij het volgende
dilemma.
We zijn beland in het beginstadium van serieuze AI.
Superslimme computers die niet alleen kijken maar
ook zien. Die praten, luisteren, redeneren en daardoor
kunnen converseren. Computers die adviseren, besturen,
diagnosticeren en ga zo maar door. Kortom, of je het nou
leuk vindt of niet: computers kunnen steeds vaker wat jij en
ik ook kunnen. En nog beter ook! Het einde is in zicht, voor
ons als werknemer dan welteverstaan.
Naast computers zien we namelijk ook andere
technologieën die ons in staat stellen om onafhankelijk te
zijn van producten en diensten die
voorheen door de economie werden
voortgebracht. Een paar voorbeelden.
Energie kunnen we steeds makkelijker
zelf opwekken met zonnecellen of een
windmolen. Accu’s worden beter en
goedkoper zodat we energie kunnen
opslaan voor als er geen zon of wind
is. Voedsel zullen we over niet al
te lange tijd zelf verbouwen in een
kleine geconditioneerde ruimte in ons
huis. Planten die groeien onder led-
lampjes en hamburgers die worden
gekweekt in petrischaaltjes. Geen
akker of beestjes nodig, we maken
alle benodigde eiwitten, koolhydraten
en vetten super-efficiënt zelf. Veilig
en goedkoop. Met een 3D-printer
maken we nu een handdoekhaakje
of een goedkoop sieraad. Maar de
mogelijkheden van deze printers zullen drastisch toenemen.
In principe kunnen ze ieder gebruiksvoorwerp maken
omdat 3D-printers uiteindelijk met atomaire precisie hun
werk zullen doen. Zo maar een paar voorbeelden van werk
dat door innovatie wordt onttrokken aan de economie.
Met de mogelijkheden van AI en geavanceerde technologie
kan de samenleving langzaam veranderen in een
autarkie. Een wereld waarin mensen in verregaande mate
onafhankelijk zijn van de economie - en de politiek - voor
hun voortbestaan. Met als gevolg dat de economie in
de toekomst zal krimpen omdat mensen steeds meer
zelf kunnen. Klinkt mooi maar zijn wij wel klaar voor een
toekomst zonder werk? Of gaan wij massaal op zoek naar
dat kleine beetje werk wat ons nog rest. Werk dat niet
door geavanceerde technologie gedaan kan worden. In dat
geval: “May the force be with you. May you be with the
workforce.”
Paul Ostendorf heeft meer dan 25 jaar ervaring in topfuncties in ICT bij grote ondernemingen en daarbij
alle functies van programmeur tot directeur doorlopen. Hij heeft diverse bedrijven opgezet met betrekking
tot software, research en financiële systemen en is oprichter van de stichting Electronic highway Platform
Nederland (EPN).
COLUMN
.
Paul Ostendorf
De toekomst
werkt niet meer
.
Magazine juni/16
1,2,3,4 6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,...36
Powered by FlippingBook